MALING HALIMBAWA

WALANG palad si Mang Juan sa uri ng mga lider na naluklok sa pamahalaan sa paraan ng halalan. Marami ang mapag-kunwari na may kagandahang asal, ang pagiging mabait, matino, malalapitan matalino’t makatao. Sa likod ng mga katangiang banggit, nasa loob ang kulo na taliwas sa katangian pinangangalandakan. Ang masakit, bawal tanungin o masaling sa nagbabago at pabago – bagong pahayag. Silip ng bayan sa pangulo ng labing tatlong senador na sinasangkalan ang banal na kasulatan sa mga binibitawang salita. Habang ang gawa’y ‘di mawatas dahil sa padabog at pasigaw na paraan na ibig takutin ang mga nakikinig maging ang mga tauhan sa kapulungan na ‘di nakasahod sa takdang panahon dahil sa hilahan sa liderato.

Samantala, sumasang-ayon ang mga kaparang mambabatas na sumasandal sa matabil na lider ng makasungkit sa bahagian ng kapangyarihan na malaki ang pakinabang. Walang iaabot sa ‘di kasangga at gagamitin ang pwestong natanganan upang ipabatid ang kamalian ng iba. Ang masakit, inimbitahan ang mga sundalong sumumpa sa tama na tumugon sa salang gawa na magdala ng kuno suhol na male-maleta salapi sa mga katunggaling kapwa kinatawan. Pansamantala ang hawak na kagalingan sa pagpasok ng isang Kinatawan na pumakabila banggit ang kagalingan ng bayan na nagtulak sa pagpasok sa grupo ng dating iilan.

Nagkapalitan sa liderato kahit ‘di opisyal ang katayuan at nagkahugis ang kaayusan na ‘di mawatas ng bayan. Batid ni Mang Juan na ‘di para sa kanya ang nagaganap na palitan ngunit kailangan tanggapin ng tumakbo ang usapin na kailangan dinggin, ang mabatid ang salang gawa na inihain laban sa mapagsamantala sa kabang bayan. Hindi maitatatwa sa mata ng bayan ang mga salang gawa ng mga opisyal sa pamahalaan na ‘di nabusog sa alay ng bayan at kailangan limasin ang pondo na dapat sa serbisyo. Ang ‘di maitagong salang gawa na pandarambong sa kabang bayan ang didinggin ng kapwa mandarambong na ‘di kabilang sa kapulungan. Magkakaroon ng pagdinig mula sa pag-uusisang magtatampok sa abalang pangulo na diringgin ng mga kinatawan na sabit sa proyektong laban sa baha. Sa totoo lang, ibig ni Mang Juan na maganap ng mabatid ang salang gawa ng opisyal mula sa kaTimugan. At umaasa na ‘di titigil ang Tanod Bayan o Ombudsman, na isasalang ang huhusga sa abalang pangulo sa parang kasalanan sa bayan, sa pandarambong.

Ang salang kaayusan sa pamahalaan sa maraming taon ang mapait na katotohanan na ‘di masawata sa dami ng taong sakim sa kaperahan. Ang pandarambong sa kabang bayan ang kaayusan na nagsilang sa maraming ahensya ng pamahalaan upang pigilan o alisin. Subalit, hindi naganap ang layon sa ngalan ng kampihan at patawaran na dumuhagi sa bayan. Ang nakakalungkot, lumaki ang nakawan sa pagpasok ng mga magagaling sa batas na pina-ikutan ang layon na mawala ang katiwalian. Silip na ang maliliit ang napipiit habang lumalaki ang nakukulimbat ng mga halal ng bayan. Sadyang salat sa tamang paghubog sa kagandahang asal ang mga opisyal ng pamahalaan na tinatanaw na halimbawa ni Mang Juan. Ang salang gawa ang tila napupulot ng karaniwang tao na namamalas sa opisyal ng bayan.

Sa pagsasaliksik, nabatid ang pagdami ng krimen laban sa pag-aari ng iba na maitatali sa kamahalan ng bilihin. Hindi ganap na sumasang-ayon sa pananaw na dahilan sa paglago ng banggit na krimen sa kamahalan ang dahilan. At naniniwala na ang nakawang nagaganap sa pamahalaan ang rason sa paglago sa krimen sa pag-aari. Ang ‘di bumababang mga serbisyo na pinondohan ng bayan ang silip na dahilan sa pagdami ng krimen sa pag-aari ng ibang tao. Masasabing ang mga kabalastugan na nagaganap sa pamahalaan ang halimbawa na tinutularan ng karaniwang tao. Ang mabilis at ‘di makitang salang gawa sa kapwa ang halimbawa na nasilip sa mga opisyal ng bayan, kung walang pipiyok sa salang gawa walang krimen, maging milyon milyon o bilyon piso. Salamat at may naduhagi na dahilan na nabatid ng bayan. Ang salang halimbawa gawa na nagaganap sa baba ng lipunan ang bunga mula sa taas ng lipunan. Dumami ang insidente ng akyat bahay, pandurukot, holdapan at iba pa na ‘di na nauulat sa takot na mabalikan. At silip ang pagkakapareho sa taas at baba.

Ilang halimbawa, sa isang pagamutan sa kaMaynilaan, nabatid ang naunsiyameng pandurukot ng kaanak ng pasyente na nagpapasuri sa isang doktor. Habang sinusuri ng doktor ang pasyente, gumagapang ang kamay ng kaanak tungo sa kinalalagyan ng personal na gamit ng doktor. Sa ‘di inaasahan, napansin ng doktor ang galaw ng mga kaanak ng pasyente na dahilan na‘di ituloy ang panggagamot sa pasyente dahil sa gawang sala ng mga ka-anak. Batid na walang sala ang may sakit at labis ang hiya sa manggagamot sa gawa ng mga kaanak na umalis na tumatangis. Sa ibang pagkakataon, isang pasyente ang lumapit sa doktor upang magpatingin at makahingi ng sertipiko ng kaayusan ng katawan sa sakit na dinanas ng makabalik sa pinapasukan. Banggit ang halagang dala, umayon ang doktor, naganap ang gamutan at pag-ayon na makabalik sa trabaho. Inaabot ang kaukulang papel na maayos na kalagayan ng nagpatingin. Ang mapait, naisip na salisihan ang nakapatong na estetoskopyo ng doktor. Lasma, natanaw ang salang gawa na dahilan na ‘di makakaulit na magpatingin o konsulta sa doktor na tumingin.

Maliit na pangyayari ang bangit sa itaas subalit ganap na nakakalungkot sa likod ng paglilingkod nagaganap ang ‘di inaasahan, ang maling gawa. Ang salang halimbawa na namamalas sa opisyal ng pamahalaan na tinutularan ng karaniwang tao, na pang-iisa sa kapwa ang sakit na ng lipunan. Walang puwang ang maling gawain sa ano mang-antas ng lipunan, higit sa opisyal na pinagkatiwalaan ng bayan. Ang maling halimbawa ang nakakalungkot na tinutularan ng tao sa laylayan sa halip na kabutihan. Ang salang gawa ng nasa-taas ang pinupulot ng karaniwang tao dahil sa bagal ng katarungan. Ang nakakalungkot, ‘di makita ang pagsisisi sa gawa, higit ng mga opisyal na tinatawag na kagalang galang.

Sa totoo lang, ang mapanagot ang mga taong may sala sa bayan ang kasiyahan at umaasang magpapabago sa asal na umiiral sa bayan. Ang mahasik na asal ng mga halal ng bayan ang dapat na maalis sa Sistema sa Lipunan. Panagutin ang may sala, alisin sa tungkulin ng ‘di pamarisan at maging halimbawa ng sumulong ang kagalingan sa bayan. Hindi mahal ang maging mabuti na dapat paglaan ng panahon ng mga nanunungkulan. Linangin ang tamang pag-uugali sa hanay ng opisyal ng pamahalaan at tumindig sa tama. Iwaksi ang salang pag-uugali at maling halimbawa.

Maraming salamat po!!!!