Goitia: Walang Selektibong Soberanya

Mariing kinondena ng Tsina ang pag-atake ng Estados Unidos sa Iran at iginiit na ito ay paglabag sa soberanya at banta sa pandaigdigang kaayusan. Tinawag pa ng isang opisyal ng kanilang Defense Ministry ang Amerika na isang “war addict,” at itinuro ang malawak nitong presensyang militar bilang sanhi umano ng kawalang-katatagan. Nanawagan din ang Tsina ng paggalang sa teritoryal na integridad ng Iran at pagbabalik sa dayalogo.

Walang duda na mahalaga ang soberanya. Ito ang sandigan ng mga bansang umaasa sa batas upang maprotektahan ang kanilang karapatan laban sa mas malalakas na kapangyarihan.

Ngunit ang soberanya ay hindi maaaring piliin lamang kung kailan ito igagalang.

Ayon kay Chairman Emeritus Dr. Jose Antonio Goitia:

“Ang soberanya ay hindi sandata sa diskurso. Ito ay obligasyong dapat igalang ng bawat bansa, nang walang eksepsyon.”

Ang Sukatan ng Paninindigan

Ang tunay na kredibilidad ay nakasalalay sa pagkakapare-pareho ng salita at gawa.

Kung iginigiit ng Tsina ang paggalang sa soberanya ng Iran, nararapat lamang na igalang din nito ang mga karapatang iginawad sa Pilipinas ng 2016 arbitral ruling sa West Philippine Sea.

Sa loob ng EEZ ng Pilipinas na kinumpirma ng arbitral tribunal, ilang ulit nang gumamit ng water cannon at nagsagawa ng agresibong pagmaniobra ang mga barko ng Coast Guard ng Tsina laban sa mga sasakyang pandagat ng Pilipino.

Walang bisa ang nine-dash line, ayon sa tribunal, at kinilala ang mga karapatan ng Pilipinas.

May bisa ang hatol na iyon.

Ngunit pinili itong balewalain ng Tsina.

Sa halip na humupa, mas naging sistematiko ang presensya at mas naging madalas ang mga insidente sa loob ng ating EEZ.

May Direksyon ang mga Kilos

Hindi ito hiwa-hiwalay na pangyayari.

Ayon kay Goitia: “Ang expansionism ng Tsina ay hindi basta reaksyon. Ito ay sinadyang estratehikong hakbang, na dahan-dahang isinasakatuparan sa pamamagitan ng patuloy na presensya at presyur.”

Kapag paulit-ulit ang kilos, kapag tuloy-tuloy ang pagpapalakas ng presensya, at kapag pare-pareho ang mensahe sa paglipas ng panahon, malinaw na may layunin.

Ang ambisyon ay hindi laging tahasang idinedeklara. Mas madalas itong nababasa sa konsistenteng aksyon.

Hindi bulag ang Pilipinas sa ganitong direksyon. Batid nito ang maaaring kahantungan ng ganitong mga hakbang.

Prinsipyo at Kredibilidad

Kapag kinokondena ng isang bansa ang pamimilit sa ibang rehiyon ngunit patuloy na naglalapat ng presyur sa loob ng exclusive economic zone ng ibang bansa, nagiging selektibo ang pagtingin nito sa soberanya. At kapag selektibo ang prinsipyo, humihina ang moral na bigat ng anumang panawagan para sa batas at kaayusan.

Ani Goitia: “Walang moral na awtoridad ang sinumang pumipili lamang kung kailan igagalang ang soberanya. Hindi maaaring manawagan ng paggalang sa ibang rehiyon habang nagsasagawa ng presyur sa loob ng legal na karapatan ng iba.”

Hindi ito usapin ng pakikipagkampihan sa malalaking kapangyarihan. Ito ay malinaw na pagtatanggol sa mga karapatang pinagtibay ng internasyonal na batas, kabilang ang mga karagatang nasa loob ng EEZ ng Pilipinas.

Hindi naghahanap ng alitan ang Pilipinas. Ngunit hindi rin ito mananahimik kapag sinusubok ang kanyang mga hangganan. Ang lakas ng ekonomiya ay hindi kapalit ng pananagutan sa batas. Ang panawagan para sa kapayapaan ay nawawalan ng kredibilidad kung taliwas ang mga kilos.

Kung tunay na iginagalang ang soberanya, dapat itong igalang sa lahat ng pagkakataon — lalo na sa loob ng ating sariling EEZ.

Alam ng Pilipinas ang nakataya.
At hindi ito uurong sa pagtatanggol ng kanyang karapatan.

Ang isang Republikang may paninindigan ay tumitindig — sapagkat ito ang nararapat.

Si Dr. Jose Antonio Goitia ay Chairman Emeritus ng Alyansa ng Bantay sa Kapayapaan at Demokrasya (ABKD), People’s Alliance for Democracy and Reforms (PADER), Liga Independencia Pilipinas (LIPI), at ng Filipinos Do Not Yield Movement (FDNY). Siya ay may hawak na Juris Doctor at Doctor of Philosophy (PhD), gayundin ang mga advanced degree na MNSA, MPA, at MBA, bukod pa sa iba.