KAILANGAN BA TALAGA ANG INTEL FUND?

MAINIT na usapin sa ngayon ang isinumiti nang Department of Budget and Management na panukalang P5.768 trilyon National Expenditure Program (NEP) o pambansang budget ng pamahalaang Marcos para sa taong 2024.
Ang nasabing panukalang pondo ay katumbas ng 21.7 porsiyento ng Gross Domestic Product (GDP) at 9.5 percent din mas mataas keysa P5.268 trilyon na nasa ilalim ng 2023 General Appropriations Act.

Sa kanyang mensahe sinabi ni Pangulong BBM ang nasabing budget ay kailangan para maipagpatuloy ng gobyerno ang layunin nito na maiangat ang antas ng ekonomiya ng bansa alinsunod sa nakapaloob sa Philippine Development Plan for 2023 to 2028.

At base naman sa reaksyon ng mga mambabatas mula sa Kongrso at Senado ay tila malaki ang tsansa na maaprubahan ang mayorya ng mga nakasaad sa budget proposal dahil sa kailangan naman talaga ang mga ito.

Pero may isang item sa proposed national budget na tiyak na dadaan sa butas ng karayom bago makalusot at iyon ang aabot sa P10. 14-B na confidential intelligence fund na hinihingi ng ibat-ibang ahensya ng pamahalaan.

Sa nasabing halaga ay P4.56-B ang hinihingi ng Office of the President (OP) at P500-M naman ang sa Office of the Vice President (OVP).

Bagama’t medyo kontrobersyal at kinukuwestiyon din ng maraming mambabatas at ng publiko ang nasabing mga halaga, inaasahan naman na pagbibigyan ng Kongreso ang kahilingang ito nina PBBM at VP Sara.

Siyempre awtomatik na rin maaprub ang kahilingang intel fund ng Department of Interior and Local Government (DILG) at Department of National Defense (DND).

Pero ang mabigat at talagang gustong busisiin ng husto ng mga mambabatas ay ang mga kahilingang intel fund ng Department of Education (DepEd) na nasa ilalim rin ni VP Sara, at Department of Agriculture na pinamumunuan naman sa ngayon ni PBBM.

Maliban sa kanila ay may intel fund request din ang Department of Information and Communications Technology (DICT), Department of Environment and Natural Resources (DENR) at iba pang ahensya.

Dahil sa dami ng ahensyang humihingi ng intel fund ay napatanong tuloy si Sen. JV Ejercito kung bakit parang nauso na ang paghingi sa nasabing confidential fund.

“Bakit parang nauso na? Bakit lahat biglang humihingi na ng intelligence fund?” tanong ni Ejercito.

Bakit nga ba? Para sa mga kritiko tiyak na ang sagot na gagamiting lamang ang pondo sa korapsyon lalo pa at hindi ganap na saklaw ng kapangyarihan ng Commission on Audit (COA) ang auditing ng mga pondong ito.

Pero para sa mga sumusuporta sa ideya, ginagamit kasi ang intel fund para mas mabilis na matugunan ang mga isyung specific na nakakaapekto sa particular na ahensya.

Halimbawa sa DA, maliban kasi sa korapsyon at iligal na importasyon ay alam natin na target din ng mga rebelde ang mahihirap na magsasaka at magagamit ng gobyerno ang pondo para mabigyang solusyo ang ganoong problema.

Sa madaling salita , gaya rin naman ng ibang pondo ng pamahalaan , kailangan talaga ang intel fund pero ang importante ay magamit ito sa tama at maayos na paraan na may full disclosure at transparency.

Abangan!