DINUGUAN

Sa bidahan ng mga magkakaututang dila, samu’t sari ang pinag-uusapan, karaniwang lumalabas ang bidang babangka na sasakyan ng mga kaibigan. Napukaw ang atensyon ng magkakaibigan sa paglabas ng usapin sa minindal na kinakain ng Pinoy, ang puto’t – dinuguan. Maganda ang palitan ng kuro – kuro base sa natikmang minindal na masasabing iba – iba ang panlasa sa banggit na minindal. May nagsabing masarap kung may kaasiman at pigain ang sili na nagpapasarap sa pagkain higit sa pagtulo ng laway at pawis sa anghang ng siling piniga. Sa bidahan, pasok o sabad ang isa na tamang pisilin ang siling mahaba huwag ang labuyo na ubod ng anghang ngunit walang laman. Tawanan ang mga magkakaibigan sabay sabing puro anghang ngunit walang laman tulad ng senador na puro angas ang dating ngunit walang ambag sa kagalingan ng bayan, halakhakang sumunod sa birong may laman.

Sa umpukan ng barkadahan, hindi makakaila na sinusundan ang kaganapan sa mundo ng pulitika sa bansa higit ang pagpapasipa sa abalang pangulo. Batid ng tulad ni Mang Juan ang kabobohan ng senador na nabulag sa kalapitan sa dating pangulo na nakakulong at sa anak na ubod ng sakim dahil sa pakinabang sa panahon ng panunungkulan. Hindi magising sa pakinabang at silip na handang ipagpalit ang kagalingan ng bayan sa pagsulong ng maling pagkakilala sa kaibigan na salapi ang una at ‘di ang bayan.

Sa kabobohan ng bata ni Batman, na ipinangangalandakan ang iba’t ibang grupo na kinaaniban ngunit walang magsabi ng tuwirang ugnayan o sadyang ‘di tanggap dahil sa uri ng kaalaman este ng kamangmangan na ipinapakita. Ang masakit, maging ang relihiyong kinabilangan na kilala sa pagiging banal sa pananampalataya ang nagamit sa pagnanasa ng katawan. Sala sa isip, salita at gawa ang senador na ‘di malaman kung ano ang itatawag ngunit malinaw na hungkag ang ulo na daig ng bao ng niyog na magata.

Sa kabilang dako, hindi mawari ang relasyon ng magka-apelyidong Marcos na pangulo at ng isang senador. Walang masilip na respeto ang pangalawa sa una higit sa mga isyu na napapaloob ang abalang pangulo. Sa pagkakaalam, magkapatid na buo ang mga dalawang Marcos ngunit ‘di makita ang pagigi-magkapatid dahil sa paniniwala o tindig sa mga usaping kinakaharap. Sa hilatsa ng mukha ganap na masasabing walang relasyon ang dalawa higit kung isasama ang bunsong kapatid na kahawig ni Jun Singhot, sa kilos, sa pagsasalita at sa mukha. Sa hilatsa ng mukha ng matandang kapatid, pahaba at maaskad ang mukha ng opisyal na mula sa senado habang pabilog ang mukha ng bunsong kapatid at ng tao sa Malacanan. Masakit na matanong, kapatid nga ba ang panganay na taliwas sa hilatsa ng dalawa o sadyang magka-apelyido.

Dahil ‘di magkamukha ang dalawang banggit sa itaas, ‘muling babanggitin ang bunsong kapatid na ‘di magkakamali na ganap na kamukha ng pangulo ng bansa. Sa totoo lang, ang pagiging magkamukha ng pangulo at ng bunso, walang duda na iisa ang ama’t ina ‘di tulad ng panganay na ‘di mawari ang itsura. Sa pagpapalalim sa usapin, naghanap ng ilang video at larawan at babanggitin na malapit sa isa’t isa, ang pangalawa at ang bunso na taliwas sa ugnayan sa nakakatandang kapatid. Kayang sabihin ‘di magkapatid ang dalawang lingkod bayan at ganap na apelyido ang ugnayan. Uulitin, sa hilatsa ng mukha, sa kilos at pagsasalita, masasabing hilaw ang ugnayan ng dalawang opisyal. Malabnaw ang dugong dumadaloy sa dalawa o sadyang lutong dinuguan ang relasyon ng dalawa. Ang masakit walang putong-puti ang kasama ng dinuguan na isinubi ng panganay na inilaan sa kaTimugan.

Sa pagmamasid sa kilos ng hilaw na magkapatid, ganap na hindi magkapara sa pananaw at simulain. Habang sa ibang magkakapatid, silip ang tanggulan, ang takipan sa mali o salang galaw ng sino man sa magkapatid. Ang namalas na katotohanan na makikita sa tunay na magkakapatid na nasa iisang larangan, ganap ang tanggulan. Samantala, ang hilaw na magkapatid na banggit sa una, hindi makitaan ng pag-aalala o ang lukso ng dugo sa isa’t isa higit ang Ate na sana’y tagasalag sa batikos ng iba’t – ibang grupo.

Ang inaasahang payo ng isang ate’y ‘di magawa sa nakakabatang kapatid na kaayusan sa pamilyang Pinoy. Taliwas ang tindig ng Ate sa kilos ng pangulong kapatid na sa halip na payo ang ibigay, batikos ang sambit. Ang masakit at sa totoo lang, higit na malapit ang maaskad na mukha na Ate sa kaTimugan, ito ba’y mag-kapatid?

Karagdagan, hindi kumporme si Ate sa palakad ng pangulong kapatid higit sa pagtrato sa mga kaibigan mula sa kaTimugan. Ang todong pagtatanggol ni Ate sa kaibigan higit kay Inday Salakay, halos ipawalang sala sa gawa na dinidinig sa hukom-senado, na ‘di tindig ni Jun Singhot. At dahilan na masasabing higit na mabigat ang sariling interes, walang kaibigan, walang kapatid, walang kumpare o kamag-anak sa pagsulong ng nais sa sarili. Pansarili ang silip na takbo ni Ate na sinagasaan maging ang kagalingan ng kapatid sa Malacanan. Ang taliwas na kilos ng bunsong kapatid na ganap na kagalingan ang ibig sa lider na kapatid. Sa katunayan, ganap na inihahayag ni Jun Singhot, ang pagiging malapit sa bunsong kapatid at walang banggit sa puto’t dinuguan na kapatid.

Sa namalas, umaasa na sala ang banggit sa itaas sa ngalan ng maayos na ugnayan ng magkakapatid. Walang masamang layon sa paghahayag at pawang obserbasyon sa galaw na ikinilos ng mga banggit sa tala. Sa totoo lang, ang isantabi ang sari-sariling layon at ibukas ang sarili sa bagong ugnayan ng inaasahan sa mga ‘di nag-uusap na magkakapatid. Uulitin at ibig bigyan diin, walang layon na sunugin ang relasyon ng magkakapatid at pawang kilos ng mga nabanggit ang basihan ng tala. Ang ‘di ka-nais-nais na nasisilip na relasyon ng magkapatid ang inilahad at umaasa na gumagalaw sa ibig na pagkakaisa. Ang pairalin ang iisang dugong dumadaloy sa magkapatid kung ganap o totoo ang susing likas na magbubuklod sa mga ito. Sa pagkakataon na pansarili ang tugon sa ibig na pagkakaisa, masasabihing sa mukha lang, ganap na ‘di magkadugo at dinuguan ang ugnayan.

Maraming salamat po!!!!