GOITIA: HINDI KAYANG BURAHIN NG PANGGIGIPIT NG TSINA ANG SOBERENYA NG PILIPINAS

Mapayapa at makatao ang misyon. Maghatid ng fuel assistance sa mga Pilipinong mangingisda ang pakay ng BRP Datu Magat Salamat. Ngunit ayon sa Philippine Coast Guard (PCG), bago naganap ang banggaan, ilang ulit na nagsagawa ang China Coast Guard vessel CCG-21585 ng malalapit at mapanganib na pagmamaniobra sa paligid ng barko ng Pilipinas.

Hindi ito simpleng insidente sa dagat. Usapin ito ng kaligtasan, lehitimong presensya at karapatang gampanan ng pamahalaan ang mga tungkulin nito sa sariling maritime zones.

Noong Setyembre 18, nagkaroon ng contact ang CCG-21585 at Philippine Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) vessel BRP Datu Magat Salamat (MMOV-3015) sa West Philippine Sea.

Ayon sa PCG, bandang 11:04 ng umaga, tumawid ang CCG-21585 sa hulihan ng BFAR vessel sa layong humigit-kumulang 10 metro. Bandang 11:13 ng umaga, inulit ang pagmamaniobra at nagkaroon ng contact habang pinananatili ng BRP Datu Magat Salamat ang direksiyon nito.

Naganap ang insidente humigit-kumulang 6.36 nautical miles sa hilagang-kanluran ng Abad Santos (Bombay) Shoal, mga 54 nautical miles mula sa Palawan at nasa loob ng exclusive economic zone (EEZ) ng Pilipinas.

Nasira ang mga rehas, metal na poste at iba pang estruktura sa starboard side ng BFAR vessel, habang may mga kagamitang nasa deck na natanggal o nalipat. Walang naiulat na nasaktan.

Para kay Chairman Emeritus Dr. Jose Antonio Goitia, hindi dapat mawala sa usapan ang isang mahalagang katotohanan: isang civilian government mission ang isinasagawa nang mangyari ang insidente.

“Pang-sibilyan at makatao ang misyon. Hindi ito komprontasyon. Nandoon ang barko upang tumulong sa ating mga mangingisda. Hindi dapat ilagay sa panganib ang buhay at mga barko habang isinasagawa ng ating pamahalaan ang isang lehitimong misyon,” ani Goitia.

Kinondena ng Department of Foreign Affairs ang iniulat na insidente at binigyang-diin ang mga karapatan at obligasyon ng Pilipinas sa ilalim ng UNCLOS, 2016 Arbitral Award, COLREGS at SOLAS.

Itinanggi naman ng China ang bersyon ng Pilipinas at sinabing ang BRP Datu Magat Salamat ang naging sanhi ng banggaan. Dahil dito, mahalaga ang mga obhetibong ebidensiya, kabilang ang galaw ng mga barko, komunikasyon at mga kuhang video, upang malinaw na matukoy ang buong pangyayari.

Ngunit para kay Goitia, hindi dapat ang insidente ang magdikta kung hanggang saan maaaring kumilos ang Pilipinas.

“Hindi naghahanap ng komprontasyon ang Pilipinas. Ngunit hindi rin dapat ang panggigipit ang magdikta kung saan maaaring magsagawa ng legal na misyon ang ating pamahalaan. Ang ating tugon ay dapat disiplinado, propesyonal at matatag,” ani Goitia.

Ang West Philippine Sea ay hindi lamang lugar ng tensiyon sa pagitan ng mga bansa. Dito nagsasagawa ng lehitimong tungkulin ang mga ahensiya ng pamahalaan at ginagamit ng mga Pilipino ang mga karapatang kinikilala ng international law.

Maaaring kumpunihin ang barko. Maaaring imbestigahan ang insidente. Ngunit walang panggigipit, mapanganib na pagmamaniobra o banggaan ang makapagbabago sa lehitimong maritime rights ng Pilipinas.

Maaaring maging mapayapa ang Pilipinas nang hindi umaatras, at matatag nang hindi naghahanap ng komprontasyon.

Si Dr. Jose Antonio Goitia ay Chairman Emeritus ng Alyansa ng Bantay sa Kapayapaan at Demokrasya (ABKD), People’s Alliance for Democracy and Reforms (PADER), Liga Independencia Pilipinas (LIPI), at Filipinos Do Not Yield Movement (FDNY). Siya ay nagtapos ng Juris Doctor at Doctor of Philosophy (PhD), at may mga advanced degree sa MNSA, MPA, at MBA. (BONG SON)