PALUSOT SA SUBIC, TIGILAN NA! Nepomuceno, ‘di importer lang ang hinahabol, pati sariling hanay, sinisilip

Kung may isang bagay na dapat nang mawala sa Bureau of Customs (BOC), iyon ang kultura ng palusot.

At kung may gustong subukan ang lumang estilo ng “lusot,” “maling deklarasyon,” o kung anu-anong paraan para makalusot ang kargamento sa pantalan, malinaw ang mensahe ngayon:

‘DI NA PUWEDENG GANUN-GANUN NA LANG.

Kaya saludo tayo sa ipinakikitang direksyon ni Customs Commissioner Ariel F. Nepomuceno, hindi lamang puro koleksiyon ang tinitingnan kundi pati border protection, accountability at paglilinis sa sariling hanay.

Pinakamalinaw na halimbawa rito ang anim na criminal complaints na isinampa ng BOC sa Department of Justice kaugnay ng anim na shipment na idineklarang “chicken lollipops” ngunit nang inspeksiyunin ay tumambad ang 15,029 sako ng sariwang puting sibuyas at 2,164 kahon ng carrots. Wala rin umanong kinakailangang SPS Import Clearance ang mga produktong agrikultural.

At heto ang dapat pansinin:

Hindi lang importer ang isinama sa kaso.

Kasama ang mga kinatawan ng importer, isang licensed customs broker, at maging mga opisyal at personnel ng Customs na umano’y sangkot sa mga transaksiyon.

Ibig sabihin, kung may nagtangkang maglaro sa sistema, hindi sapat na mahuli ang nasa labas ng Customs. Dapat ding silipin kung may tumulong, nagpabaya o nagbigay-daan mula sa loob.

Ito ang klase ng accountability na kailangang makita ng publiko.

Sabi nga ni Commissioner Nepomuceno: “Wala tayong pagtatakpan.”

At hindi lang ito dapat manatiling magandang linya sa press release.

Dapat itong maging pamantayan sa bawat pantalan.

Kaya kung may mga usapin o reklamo tungkol sa Port of Subic, ang tamang sagot ay hindi palusot.

IMBESTIGAHAN. SURIIN. ILABAS ANG EBIDENSIYA. AT KUNG MAY NAGKASALA, PANAGUTIN.

Hindi rin makatarungang idikit sa lahat ng Customs personnel ang anumang iregularidad ng ilan. Marami sa mga kawani ng BOC ang araw-araw na nagtatrabaho nang maayos para maprotektahan ang hangganan ng bansa at makalikom ng kinakailangang kita ng pamahalaan.

Pero ang isang matapat na empleyado ng Customs ay lalo ring makikinabang kapag nililinis ang hanay at hindi kinukunsinti ang mga pasaway.

At dito pumapasok ang mas malaking hamon kay Nepomuceno.

Hindi sapat na malaki ang koleksiyon.

Hindi sapat na marami ang nasasabat.

Ang tunay na sukatan ng isang matatag na Customs ay kung kaya nitong pagsabayin ang koleksiyon, mabilis na legitimate trade facilitation, border protection at integridad ng mga tauhan.

Sa datos ng BOC, umabot sa P664.776 bilyon ang koleksiyon mula Enero hanggang Agosto 2026 – P5.467 bilyon na mas mataas sa adjusted target. Sa parehong panahon, nakapagtala rin ang Bureau ng 858 seizure operations na tinatayang nagkakahalaga ng P22.737 bilyon.

Kabilang sa mga kinilalang pantalan sa revenue performance ang Port of Subic. Kinilala rin ang Subic dahil sa enforcement efforts na nagresulta sa mahahalagang apprehension at seizure operations laban sa illicit cigarettes at illegal drugs.

Kaya malinaw ang hamon: Kung magaling sa koleksiyon, dapat magaling din sa paglaban sa smuggling.

Kung mahusay sa serbisyo, dapat mahusay din sa integridad.

At kung may butas sa sistema, huwag takpan.

AYUSIN.

Dahil ang Customs ay hindi pag-aari ng importer.

Hindi rin pag-aari ng broker.

At lalong hindi personal na teritoryo ng sinumang opisyal o empleyado.

Pampublikong institusyon ito.

Kaya tama lamang na kapag may ebidensiya ng paglabag, umabot ang kaso sa tamang proseso—kahit pa ang sangkot ay mula mismo sa loob ng Bureau.

Ito rin ang direksiyong ipinapakita ng IAM—Integrity, Accountability and Modernization—na isinusulong ng BOC sa ilalim ni Nepomuceno. Kasabay nito ang panawagang panatilihin ng mga pantalan ang transparency, accountability at operational excellence.

At para sa akin, dito dapat umikot ang usapan sa Subic at sa iba pang pantalan:

Hindi kung sino ang pinakamagaling gumawa ng palusot.

Kundi: SINO ANG MAY EBIDENSIYA NG PAGLABAG, AT HANDA BANG PANAGUTIN?

Iyan ang tanong na dapat sagutin.

Dahil sa panahon ngayon, hindi na sapat ang “hindi ko alam.”

Hindi na sapat ang “maling deklarasyon lang.”

Hindi na sapat ang “nagkamali sa papeles.”

At lalong hindi sapat ang paulit-ulit na palusot kung ang aktuwal na laman ng container ay iba sa idineklarang kargamento.

Ang laban kontra smuggling ay hindi lamang laban ng Customs laban sa importer.

Laban ito para sa kita ng gobyerno, proteksiyon sa lokal na industriya, seguridad sa pagkain at higit sa lahat—integridad ng sistema.

Kaya kay Commissioner Nepomuceno, isang malinaw na mensahe:

ITULOY ANG PAGLILINIS.

Kung may matino, kilalanin.

Kung may mahusay, suportahan.

Kung may lumalabag, imbestigahan.

At kung may sapat na ebidensiya, ipasa sa tamang proseso at panagutin.

Dahil kung talagang nais nating patinuin ang Bureau of Customs, kailangang maging malinaw ang panuntunan:

WALANG PALUSOT. WALANG PINIPILI. WALANG TAKIPAN.

Importer man, broker man, o taga-Customs mismo—kung may ebidensiya, pananagutan ang dapat manaig.

Iyan ang tunay na hamon sa Subic.

At iyan din ang hamon sa buong Bureau of Customs.
***
Para sa inyong mga suhestyon, reaksyon opinyon ay sumulat o magmensahe sa bampurisima@yahoo.com.