ISKO KUMIKILOS BAGO PA DUMATING ANG BAGYO: KALIGTASAN AT SERBISYO, UNANG PRAYORIDAD

Sa tuwing may banta ng bagyo, hindi sapat ang paghihintay kung kailan lalakas ang ulan o kung kailan tataas ang tubig. Sa isang lungsod na gaya ng Maynila – siksikan, matao at maraming lugar na mabilis maapektuhan ng pagbaha—ang tunay na sukatan ng kahandaan ay kung gaano kabilis kumikilos ang pamahalaan bago pa dumating ang peligro.

Kaya mahalaga ang direktiba ni Manila Mayor Francisco “Isko” Moreno Domagoso na paigtingin ang paghahanda ng mga departamento ng pamahalaang lungsod sa harap ng panibagong sama ng panahon.

Hindi lamang ito tungkol sa pagtugon kapag baha na. Mas mahalaga ang ginagawa bago pa mangyari ang problema.

Sa Department of Environment and Public Services (DEPS), ipinag-utos ang mas pinaigting na paglilinis sa mga kalsada, estero at iba pang lugar na maaaring maging sanhi o magpalala ng pagbaha. Samantala, nagpapatuloy ang declogging operations ng Department of Engineering and Public Works (DEPW) sa mga kanal at drainage system upang maging maayos ang daloy ng tubig-ulan.

Simple man itong pakinggan, pero malaking bagay ang malinis na kanal at estero kapag bumuhos nang malakas ang ulan.

Kasabay nito, inatasan ang Manila City Disaster Risk Reduction and Management Department (MCDRRMD) na tiyaking handa ang libreng sakay para sa mga Manileño sakaling magkaroon ng paglikas o mahirapang bumiyahe dahil sa epekto ng bagyo.

Hindi rin dapat makalimutan ang pagkain at iba pang pangunahing pangangailangan. Kaya naman inatasan ang Manila Department of Social Welfare (MDSW) na tiyaking sapat ang relief assistance para sa mga residenteng maaaring maapektuhan.

At dahil hindi lamang baha ang panganib tuwing may bagyo, bahagi rin ng paghahanda ang mas pinaigting na police visibility sa mga lugar na maaaring maapektuhan.

Sa madaling salita, ang disaster preparedness ay hindi lamang rescue operation. Ito ay prevention, mabilis na aksiyon at tuloy-tuloy na serbisyo.

Pero habang naghahanda ang Maynila laban sa bagyo, may isa pang mahalagang bagay na dapat pagtuunan ng pansin: ang pangmatagalang paghahanda ng lungsod para sa kalusugan ng mga mamamayan.

Kalusugan: Serbisyong Hindi Dapat Isantabi

Sa Tondo, isang mahalagang hakbang ang isinagawa para sa rehabilitation at renovation ng Flora V. Valisno De Siojo Dialysis Center sa Gat Andres Bonifacio Memorial Medical Center.

Maaaring isang pasilidad lamang ito sa malaking mapa ng Maynila, ngunit para sa mga pasyenteng nangangailangan ng dialysis, ang isang maayos, malinis at modernong treatment center ay maaaring mangahulugan ng mas ligtas at mas maayos na serbisyo.

At dito dapat makita ang tunay na kahulugan ng pamumuhunan ng pamahalaan.

Hindi dapat nasusukat ang serbisyo sa dami ng ribbon-cutting o groundbreaking ceremony. Ang tunay na sukatan ay kung may konkretong pagbabago sa buhay ng ordinaryong mamamayan.

Kapag ang pasilidad ay mas maayos, kapag mas komportable ang pasyente, kapag mas episyente ang serbisyo at kapag mas ligtas ang mga health worker—doon makikita kung saan napupunta ang pera ng bayan.

Tama lamang ang prinsipyo na ang bawat pisong hawak ng pamahalaan ay pera ng taumbayan. Kaya nararapat lamang na bumalik ito sa taumbayan bilang serbisyo.

Pag-alala sa mga Nauna sa Atin

Kasabay ng mga bagong hakbang sa imprastraktura at kalusugan, isang mahalagang bahagi rin ng kasalukuyang pamamahala ang pagbibigay-pugay sa mga taong nag-iwan ng marka sa kasaysayan ng Maynila.

Sa bisa ng City Ordinance No. 9154, pinalitan ang pangalan ng Sampaloc Hospital at ipinangalan kay dating Manila Mayor Ramon Bagatsing bilang Mayor Ramon Bagatsing General Hospital.

Hindi lamang siya naging alkalde ng Maynila.

Si Bagatsing ay isang beterano ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig at nakaligtas sa Bataan Death March. Sa Plaza Miranda, malubha rin siyang nasugatan matapos sumabog ang isang granada malapit sa kanya na naging sanhi ng pagkawala ng malaking bahagi ng kanyang binti.

Ngunit hindi doon nagtapos ang kanyang kuwento.

Sa halip na sumuko, nagpatuloy siya sa buhay at serbisyo.

At marahil, iyon ang isang mahalagang aral na dapat ipamana sa kasalukuyang henerasyon ng mga lider: ang tunay na paglilingkod ay hindi lamang tungkol sa posisyon, kundi sa kakayahang magsakripisyo at magpatuloy para sa kapakanan ng iba.

Mahalagang kilalanin ang mga taong nauna sa atin dahil ang isang lungsod ay hindi nabubuo sa iisang administrasyon lamang. Ang Maynila ngayon ay produkto ng maraming dekada ng sakripisyo, serbisyo at pakikibaka ng mga taong nauna sa atin.

Tatlong Mukha ng Serbisyo

Kung pagsasama-samahin, may isang malinaw na mensahe sa mga hakbang na ito ng Maynila.

Una, proteksiyon. Kailangang handa ang lungsod bago pa dumating ang sakuna.

Ikalawa, kalusugan. Kailangang may maayos na pasilidad para sa mga mamamayang nangangailangan ng serbisyong medikal.

Ikatlo, pagpapahalaga sa kasaysayan. Kailangang kilalanin ang mga taong nag-ambag at nagsakripisyo para sa lungsod.

Magkakaiba man ang mga ito, iisa ang pinatutunguhan: ang kapakanan ng Batang Maynila.

At sa panahon ngayon na mabilis magbago ang lungsod, mahalagang hindi mawala ang balanse sa pagitan ng modernisasyon at pagkilala sa kasaysayan.

Kailangan nating magtayo ng mas maayos na drainage system, mas modernong ospital at mas mabilis na disaster response. Ngunit kailangan din nating alalahanin kung sino ang mga taong tumulong bumuo sa lungsod na ating minana.

Dahil ang isang pamahalaan ay hindi lamang sinusukat sa mga bagong gusali at proyekto.

Sinusukat ito sa kung paano nito pinoprotektahan ang tao, kung paano nito ginagamit ang pera ng bayan at kung paano nito inaalagaan ang kinabukasan ng susunod na henerasyon.

Sa harap ng bagyo, kailangan ang kahandaan.

Sa harap ng karamdaman, kailangan ang malasakit.

At sa harap ng kasaysayan, kailangan ang pagkilala.

Iyan ang dapat maging mukha ng serbisyo publiko—kumikilos bago mahuli, gumagastos nang may pananagutan at nagsisilbi nang may paggalang sa taumbayan.
***
Para sa inyong mga suhestyon, reaksyon at opinyon ay sumulat o magmensahe sa bampurisima@yahoo.com.