LIKAS NA GALAWAN

HINDI maitatanggi na ang namalas na talastasan sa hukom-senado kamakailan ang ganap na galawang likas, ayon sa pakinabang na pansarili o sa pamilya at hindi pambayan. Hindi nag-atubili ang mga namamangka na lumipat ng pagsagwan ng maiwasan ang malakas na alon na pakabila ng ‘di mahila ang kapakanan ng pamilya sa kagipitan. Samantala, ang ibang bangkero’y nanabi upang ipakita na ‘di ganap ang tindig para sa kasangga na sa dulo’y tila magagapi higit kung dadaanin sa botohang natunghayan.

Sa paglipat ng ilang bangkero sa pakabila at ang pananahimik ng mga dating maiingay, umasa ang ina ni Andy Lim na masisibak sa tangang pwesto, mananahimik at tutuon sa usaping kahaharapin. Samantala sa kabilang banda, mag-ingat ang Kesong panis at may dagang nagmamasid o umaaligid at ‘di magtatagal uungkatin ang mga proyektong pinagkakitaan ng minsang naging punong lalawigan ng bulkan ng Bulusan.

Sa nasilip sa itaas, mabigat ang naganap sa hukom-senado dahil hinati ang kapulungan sa mga pagtutulak ng ilang mga hukom-senador na maantala ang nalalapit na pagpapasya sa pagpapasipa sa abalang pangulo. Natuyo ang laway ni Kaldero ng ibasura ng nakakaraming hukom-senador ang ibig ng kinatawang banggit na huwag ituloy ang bilangan ng boto sa usaping ni Inday Salakay. Sa pagtutulak ng ilang senador na banggit sa itaas, nagkahugis ang magaganap sa nalalapit na katapusan ng pagdinig na pagpapasipa kay Inday Salakay.

Gapi ang tindig ng mga abogado este mga hukom-senador ng makiling sa kaTimugan at silip ang ‘di pagkadismaya ng mga tagapagtanggol. Ang naka-agaw pansin ang senador na sumagwan ng pakabila at umayon sa nakakarami na magkaroon ng pagboto sa nalalapit na pagtatapos ng pagdinig. Samantala, nanahimik ang ilang hukom-senador at payak ang dahilang sa posturang ipinakita, aayunan na masibak si Inday Salakay sa ngalan ng likas na kagalingan sa kinabukasan. Mahalaga sa mga senador higit ang mga magtatapos at muling magpapahalal, ang pumanig sa malakas na kakampi at ang bentahe para sa kinabukasan sa larangang pinasukan.

Sa nalalapit na pagtatapos ng pagdinig sa pagpapasipa kay Inday Salakay, may hugis na ang hatol ng mga hukom-senador na magbubukas sa maluwag na laban sa halalan sa panguluhan sa ’28. Ang may kaaya-ayang tindig sa mga kasalukuyang usaping bayan ang bentahe at may pitik sa puso ni Mang Juan bilang kahalili ng pangulo. Walang pagsasaad sa ngalan ngunit ganap na lilitaw ang kagalingan na mamamalas ng bayan sa pagmamalasakit ‘di lang sa usapin ng teritoryo ng bansa maging ng kagalingan ng tao sa laylayan. Litaw ang tapang sa pagtayo sa kagalingan ng bansa at ‘di umid na sabihin ang tama kahit sino ang tamaan.

At nariyan ang ilang kinatawang bayan na ipinamamalas ang galing sa talastasan hanggang sa pagkalkal ng salang gawa ng kinatawang ibig tabunan ang ilang bahagi ng Lawa ng Laguna sa bahagi ng nasasakupang lunsod. Sa kabilang banda, ‘di na nagawang mag-ahit ang kinatawan nang buhok sa mukha sa layong maitago ang kaba at galit sa kinatawan mula sa Etivac.

Makatarungan ang naganap na paghahati sa hukom-senado at nabatid ng bayan na ‘di masasayang ang panahon sa pagdinig dahil sa huli, mahuhusgahan ang may sala. Sa totoo lang, silip ang magaganap ngunit ‘di inaalis ang mga surpresa sa mga hukom-senador higit sa ilan na mahalaga ang tindig na ipopustura, pansarili o pampamilya at ang likas sa tao, ang sariling kagalingan. Walang pagdududa sa mga galaw na magaganap para ikabubuti ng sarili saka o ‘di bale ang dating kaibigan, kasama, at ang kakampi sa nakaraan.

Sa totoo lang, sa likas na galawan ang mapanatili ang sarili ang tindig na ‘di nababali maging masakit at ‘di madali sa kaibigan. Ang hatiang naganap sa hukom-senado malinaw na may paglalagyan si Inday Salakay sa dulo ng pagdinig. Salamat, sa mga ibinahagi ng mga mahistrado na nagmulat sa mga hukom-senador sa tindig na naghati sa hukumang kinabibilangan.

Sa dulo ng usapin, ang lumulubog na bangka ang itulak ang walang pakinabang na nilalang ang sapat higit nabatid ang salang gawa na ‘di napakinabangan ng mga tao sa laylayan. Ang panagutin ang nagkasala ang serbisyong magagawa ng hukom-sendor kay Mang Juan sa ganap na pananamantala sa salaping bayan ng opisyal na mataas pa sa Mt. Everest ang tingin sa sarili. Sa paglilitis, silip ang paglilinaw ng mga hukom-senador sa bawat saksi na iniharap upang magbigay linaw, patotoo sa akusasyong inilakip ng mga taga-usig. At sa totoo lang, luminaw kay Mang Juan ang sala ng abalang pangulo sa mga napanood, naulinigang mga pahayag at pagtatanong mula sa mga panig at sa hukom-senador.

Malinaw na nakabuo ng pasya si Mang Juan sa sarili hinggil sa usaping sinubaybayan, subalit ang damdaming nabuo sa araw – araw na pagmamasid, panonood sa paglilitis na ginawa sa hukom-senado ay ‘di ang dulo at aabangan ang pasya ng hukom-senador sa huling pagdinig sa usapin ni Inday Salakay. Sa totoo lang, ang mga dokumentong mga iniharap ng mga taga-usig at ang pagkapikon at ‘di maipasinungaling ng taga-pagtanggol ang pinulutan sa pagkakabuo sa isip at puso ni Mang Juan. Walang layon ang matanda na pigurahan o ipanghubog sa isip ng mga hukom-senador ang pasyang nabuo ni Mang Juan, sa halip ipinararating na ang likas na pasya ng bayan ang silipin sa dulo ng pagdinig at ang nais na serbisyo ng bayan, panagutin ang may sala.

Sa huli, sa paghahati ng mga hukom-senador sa kung susundin ang lumang teorya ng paghatol o ang napagkayarian at bagong paraan sa paghatol. Ang mga kasalukuyang mga hukom-senador na duminig ang magpapasya at ang mga kapwa hukom-senador na lumiban o wala sa pagdinig, ‘di mabibilang ang tindig. Sa kasalukuyang ang kalagayan, ‘di magtatagal ang nagaganap na pagdinig at magpapasya ang mga hukom-senador. Walang duda na iiral ang sari-sariling layon at ang likas na galawan. Subalit, umaasa na ‘di liliko sa hatol ang mga hukom-senador na ang kagalingan ng bayan ang uunahin. Muli sa dulo, sa pasyang igagawad, ang katarungan sa bayan ang likas tindig kahit sino ang masaktan at ang dahilan sa pwestong nakamit na handog ng bayan.

Maraming salamat po!!!!