MANALAMIN ANG NAG-UUSISA

Mahabang panahon ng pasanin ng bayan ang katiwalian sa pamahalaan na higit na naging talamak sa kasalukuyang panahon. Sa ulat sa bayan ni Jun Singhot, pansin ang pagbibigay diin sa naganap na pagbaha sa malaking bahagi ng bansa na ‘di dapat naranasan sa laki ng pondo na inilaan ng nakaraang pamahalaan, maging ang kasalukuyan. Bagay na tinatawag na korapsyon na sadyang ‘di sinusugpo kahit batid na ilang matataas na opisyal ng pamahalaan ang nahusgahan at nasipa sa tungkulin. Sa takbo ng panahon, naging talamak ang pagmamalabis sa salaping bayan na pinupulbuhan ng ‘di maraming “zero” o bilyon – bilyon pisong halaga na pumapasok sa lukbutan ng mga tiwaling opisyal ng bayan. Batid ni Mang Juan na itinatago ang pinaggamitan ng salaping bayan sa ngalan ng “confidential fund”, na ‘di kailangan ipaalan ang pinasukang lukbutan. Di ba, Mary Grace Piattos.

Sa pwestong tangan ng mga nasa pamahalaan higit ang mga halal ng bayan, maraming kontratista ang lumalapit o sadyang nilalapitan at binubulungan upang pumasok sa mga proyekto ng gobyerno, pambansa o lokal. Sa pagpasok sa negosyo o proyekto, ang pagiging malapit sa puno ang puhunan na magsisiguro na makukuha ang proyektong ibig. At sa pagkuha ng proyekto, tulad ng banggit ni Jun Singhot, hindi nalilimutan ang raket sa opisinang papasukan higit ang SOP sa kaibigang puno na nagsiguro sa proyektong nakamtan. Siempre, kapatid ng “confidential fund-ang campaign fund” sa panahon ng halalan na panustos sa pamimili ng mamahaling damit, bag at iba pa nang mahal na malapit sa puso.

Nagsimula sa SONA, at kagyat na nagtrabaho ang kapulungan ng mga bugok sa pangunguna komite ng asul na laso upang alamin ang katotohanan sa likod at harap ng mga proyektong ipinasok o pumasok sa pamahalaan higit ang sa Kagawaran ng Gawaing Pambayan at Lansangan. Ang banggit na komite sa pangunguna ng Tserman na si Tokayo ang dumidinig sa mga katiwalian sa pamahalaan. Bantog si Tokayo sa laban ng bayan na ‘di ibig buksan ang usapin ng pandarambong ni Inday Gala. Ang galawang nagpabago sa kulay ng komite mula sa asul tungo sa itim. Ang pag-uusisa sa ibang opisyal ng pamahalaan inunang galawan ngunit tikom sa usapin ng abalang pangulo. At ang ‘di ma-gets ni Mang Juan kung ano ang tindig na ipinamamalas ng Tserman ng itim este asul na laso.

Sa pagdinig, inaasahan na mababaklas ang mga maskara ng mga taong nagsamantala sa salaping bayan at managot ang may sala higit sa mga proyektong gumuho, ‘di nabuo o nagawa na sanhi sa pagkasawi ng ilang kababayan. Sa pagdinig inaasahan na walang ikukubli o pagtatakpan higit sa mga proyektong bilyon bilyong piso ang pondong inilaan subalit ‘di nakita ang anino ng mga tinirik na proyekto. Ang mabatid ng bayan ang mga salarin sa pagkawala ng salaping bayan maging ang nagtulay o mga ninong at ninang ng mga kontratista na nakamit ang proyekto sa pamahalaan kahit ‘di sapat ang puhunan. Sa isang pagsasaliksik, may kontratista na nakuha ng P5B kontrata sa proyekto sa pamahalaan gayon ang halaga ng puhunan o kapital ay P250K. Tanong, mahuhungkat ba ang ninong o ninang ng banggit ng kontratista o babalikating mag-isa ang usapin.

Sa totoo lang, ‘di lang ang komite asul na laso ang nakasalang sa ginagawang pagdinig higit ang tindig ng mga buong bugok na kapulungan na nag-baul sa usapin ni Inday Gala. Mababatid ng bayan ang kulay ng mga bugok sa takbo ng pagdinig at sino ang mga pagtatakpan na may pambusal sa mga bibig ng matatabil ngunit walang lilim. Inaasahan ni Mang Juan na sa pagdinig na gagawin o ginagawa hinuhubaran ang mga tao sa likod ng ‘di namalas na proyekto laban sa pagbaha maging sa antas ng LGUs. Ang mabatid ang katotohanan at managot ang may sala ang ibig malaman ni Mang Juan.