LANTARANG KAMANGMANGAN

MAAGA ang paglalahad ng layon na pamunuan ang bansa ni Inday Salakay sa kabang bayan na ‘di pinagnilayan ang dulo ng pahayag. Walang duda sa layon ng paglalahad, ang mabaligtad ang kaayusan, ang puno ng Balite ng Malacanan ang sasangga sa opensa ng Mangmang ng kaTimugan sa dahilan ng pangunguna sa mga survey ang pambato ng Mangmang ng kaTimugan. Hindi malayo, na malagay sa alinlangan ang maraming mambabatas na aayon sa iniharap na pagpapasipa. Ang kanaisan kuno ng madla na maging susunod na pangulo si Inday Salakay ng bansa ang dahilan sa maagang paglalahad ang sisira sa timbangan sa pagsang-ayon ng mga kinatawang bayan na paabutin ang usapin sa senado. At sakaling umabot sa senado ang pagpapasipa kay Inday Salakay, ‘di man sapat ang bilang ng mga kakampi, sapat ang salaping hawak upang magbago ang takbo ng pasya ng nakakaraming senador na hihiwalay sa pagpapasipa sa abalang pangulo.

Ang makitid na pag-iisip ang karaniwang dahilan ng kasawian ‘di man ng buhay ngunit ng tahakin sa hinaharap. Ang isantabi ang pagpapagal dahil sa nakamit na karangyaan ang dahilan upang makalimot sa tamang galawan na bunsod sa salang asal. Silip ng bayan na ‘di malalim sa paghahanda ang Mangmang ng kaTimugan at ganap na umaasa sa kasikatan ng ama na ‘di makita maging sa paglitaw sa sariling usapin sa malayong lupain. Silip na sa nakaraan ang takbo ng isip na ‘di mabitawan na tumingin sa harapan ng maging tama ang landasin sa kinabukasan. Ang walang hirap sa buhay ang gawi na gamit ang salaping bayan labas pasok sa bansa gamit ang katungkulan at salaping na pinahiram ng tao sa laylayan kay Inday Salakay.

Sa banggit na ‘di napag-isipan ang galaw ng Mangmang ng kaTimugan, ‘di nagdalawang isip ang tao sa puno ng Balite sa Malacanan na bumisita sa isang alkalde na alumpihit sa pagtakbo sa pambansang pwesto ’28. Masaya ang pagkikita na‘di madama ang pagkakaiba ng tindig sa nakaraan. At masasabing naka move-on na ang isa’t isa sa usapin ng halalan sa nakaraan at ang maging magkasanga’y sa nalalapit na halalan ay ‘di malayo na maganap higit bayan at ang tao sa laylayan ang nasa puso’t isip. At kagyat na nasundan ang galawan nang ipatawag ang mga lokal na lider sa bansa sa isang pagtitipon. Kapansin pansin ang pagiging malapit sa isa’t isa ng alkaldeng dinalaw ni Jun Singhot. Ang kagalingan, silip ang maraming alkalde na todo ang ngiti na pagpapahiwatig na may sayang nadadama. O’ sadyang palangiti ang mga lokal na lider na dumapo sa puno ng Balite ng Malacanan. Ang masakit,‘di nakita si Inday Salakay sa pagtitipon.

Ganap ang katotohanan na ang magtanin ng hangin bagyo ang aanihin na haharapin ng kaTimugan sa susunod na araw. Ang mabilisang pagkilos ng administrasyon na ipatawag ang mga lokal na lider ang tugon sa pahayag ni Inday Salakay na magtitiyak na magpapahirap sa galawan sa baba ng Lipunan. Malinaw na tugon ang naganap na pagtitipon sa palasyo sa pahayag ni Inday Salakay na tuwirang hinihingi ang tulong ng mga lider sa LGUs ng madiskarel ang layon ng Mangmang ng kaTimugan. Ang pagbisita sa alkalde ng Naga ni Jun Singhot ang malinaw na larawan ng pagpapahalaga sa mga lokal na lider at posibleng maging pangulo sa hinaharap. Batid na alumpihit ang alkalde ng Naga sa pagtakbo sa pambansang halalan subalit walang matigas na tinapay sa mainit na alok para magserbisyo sa bayan. Higit sa lider na ganap ang layon na iaahon ang bayan sa kasadlakan ng kahirapan.

Sa totoo lang, ang paglalahad ng ibig sa ’28 ganap na pansalag sa usaping kinahaharap ni Inday Salakay ng mag-iba ng hakbang ang pamahalaan at ang mga kinatawang bayan. Ang hindi pagbibigay pansin sa mga naunang hakbang na pagsasampa ng pagpapasipa sa abalang pangulo’y ang maliwanagan na salang galawan ng kinatawang bayan. Sa una,‘di ibig na matanggal sa pwestong tangan ang abalang pangulo at sa halip ang malinis ang ngalan sa usaping nasa harapan. Subalit, nangusap ang bayan na ibig malaman ang katotohanan higit ng mamataan ang salang tugon ng inaakusahan na ‘di ibig mahungkat ang salang gawa. At ang ibig na malinis na ngalan ng abalang pangulo’y tila mauuwi sa ganap na katarungan para sa bayan, ang panagutin ang may sala sa panlulustay sa salaping dapat na iniingatan ng opisyal ng bayan. Hindi mapipigilan ang likas na kaayusan na gawa ng may sala na mabuksan ang katotohanan.

Sa totoo lang, ‘di mapagtatakpan ang may sala sa bayan maging ang pinakamataas na tao sa Lipunan. Malinaw na sa usaping bayan, ang sanlumikha ang gumagalaw na ipinababatid sa tao na kailangang may managot sa salang gawa. Sa galawan na nilikha ni Inday Salakay ang sarili ang isinalang upang mahungkat ang pagmamalabis sa pwestong natanganan. Ang galaw na lantarang pagpapakita sa kamangmangan ng kaTimugan ang ‘di naiisip na nagbigay dahilan sa pagpapabilis ng usapin na dinuyan sa una sa ngalan ng pagkakaibigan. Ngunit nagpatuloy ang mga pasaring ng kung anu-anong pahayag kontra sa tao sa puno ng Balite ng Malacanan. Ngunit, ang salang paglalahad ni Inday Salakay para sa halalan sa ’28 ang daan na muling isampa ang pagpapanagot sa abalang pangulo. May takot ang mga opisyal ng bayan higit sa ugaling mapagtanim ng galit ni Inday Salakay.

Sa huli, hindi usaping politika ang haharapin ni Inday Salakay sa kabang bayan sa halip ito’y ganap na usaping legal na dapat panagutan ang panlulustay ng salaping bayan. Ang pagpapahayag ng pagtakbo sa panguluhan sa ’28 ‘di nasisilip na pampulitika sa halip galawang legal upang isalang ang administrasyon sa mata ng bayan. Sa kabilang banda, ganap na pagbibihis politika sa legal na usapin ang ibig ng kaTimugan ng makuha ang simpatya ng bayan, ang pagpapanagot sa opisyal na may sala na nasa paraiso ng politika. Ang mali, bayan ang naghahanap ng katarungan sa panlulustay ng salaping para sa serbisyo na ‘di umabot sa kanyang harapan. Sa nalalabing panahon, sapat na maibigay sa tao sa laylayan na mawala sa kanilang harapan ang may sala sa pandarambong sa salaping pinatangan.

Maraming Salamat po!!!!