GOITIA: HINDI LUMILIKHA NG SOBERANYA ANG PUWERSA

Ipinapakita ng Mischief Reef kung paano maaaring baguhin ng isang makapangyarihang bansa ang realidad sa karagatan habang ang iba ay abala pa sa pag-uusap tungkol dito.

Ang pagsusuri ng Aninag Intel ay isang makabuluhang pagtalakay sa panganib ng sobrang pagtitiwala sa mga pangakong diplomatiko. Habang umaasa ang Southeast Asia sa mga pahayag at negosasyon, maaaring tuluyang magbago ang realidad sa karagatan.

Para sa Pilipinas, higit pa ito sa estratehiya ng ASEAN. Usapin ito ng ating soberanya, karapatan ng mga mangingisda, at internasyonal na batas.

Noong 1995, nagtayo ang Tsina ng mga istruktura sa Mischief Reef, sa loob ng exclusive economic zone ng Pilipinas, na ipinakilalang mga silungan para sa mga mangingisda. Ngayon, isa na itong malaking himpilang militar na may airstrip, radar at iba pang imprastraktura.

Noong 2015, sinabi ni Chinese President Xi Jinping na hindi layunin ng Tsina na militarisahin ang Spratly Islands. Ang sumunod na pagtatayo at militarisasyon ang mismong sumalungat sa pangakong iyon.

Para kay Chairman Emeritus Dr. Jose Antonio Goitia:

“Maaaring gumamit ng puwersa ang Tsina, ngunit hindi nito mababago ang batas.”

Hindi nagiging teritoryo ang isang bahura dahil lamang sa pagtatayo roon. Hindi rin lumilikha ng soberanya ang artificial islands, pasilidad militar o armadong coast guard.

Sa 2016 South China Sea Arbitral Award, kinilala ang Mischief Reef bilang low-tide elevation na nasa loob ng EEZ at continental shelf ng Pilipinas at hindi maaaring ariin bilang teritoryo. Napagpasyahan din na nilabag ng pagtatayo ng Tsina roon, nang walang pahintulot ng Pilipinas, ang mga karapatan ng Pilipinas sa ilalim ng UNCLOS.

Pinal at may bisa ang desisyon. Ngunit patuloy ang panggigipit ng Chinese coast guard at maritime militia sa mga barko at mangingisdang Pilipino, isang anyo ng gray-zone coercion na naglalayong baguhin ang status quo nang hindi nauuwi sa hayagang digmaan.

Hindi dapat maging normal ito.

Hindi nagiging manghihimasok ang mga Pilipinong mangingisda sa sarili nilang karagatan dahil mas malalaki o mas armado ang mga barko ng Tsina. Hindi nawawala ang ating mga karapatan dahil lamang sa ayaw itong kilalanin ng Beijing.

Gaya ng sinabi ni Goitia:

“Hindi lumilikha ng soberanya ang puwersa.”

Gaano man karami ang barkong ipadala at pasilidad na itayo ng Tsina, hindi nito mababago ang batas o ang karapatan ng Pilipinas.

Hindi naghahanap ng digmaan ang Pilipinas. Ang hinihingi natin ay simple: igalang ang ating mga karapatan sa karagatan, protektahan ang ating mga mangingisda, at sundin ang internasyonal na batas.

Para sa ASEAN, dapat magsilbing babala ang Mischief Reef. Hindi maaaring gawing dahilan ang diplomasya upang hayaan ang pamimilit na maging bagong normal.

Maaaring makipagdayalogo ang Pilipinas at maghangad ng kapayapaan nang hindi isinusuko ang prinsipyo.

Maaaring kontrolado ng Beijing ang konkretong itinayo nito sa Mischief Reef.

Ngunit hindi nito kontrolado ang batas. At hindi nito pag-aari ang karagatan ng Pilipinas.

Si Dr. Jose Antonio Goitia ay Chairman Emeritus ng Alyansa ng Bantay sa Kapayapaan at Demokrasya (ABKD), People’s Alliance for Democracy and Reforms (PADER), Liga Independencia Pilipinas (LIPI), at Filipinos Do Not Yield Movement (FDNY). Siya ay nagtapos ng Juris Doctor at Doctor of Philosophy (PhD), at may mga advanced degree sa MNSA, MPA, at MBA. (BONG SON)