NTF-ELCAC Bumuwelta: Hindi ‘Reward’ ang P8.08-B Pondo para sa mga Barangay

Mariing itinanggi ng National Task Force to End Local Communist Armed Conflict (NTF-ELCAC) noong Huwebes ang mga pahayag na ang panukalang P8.08-bilyong pondo kaugnay ng pagwawakas sa lokal na armadong tunggalian ng mga komunista ay isang discretionary o malayang “pondo ng NTF-ELCAC,” at sinabing ang ganitong paglalarawan ay mali at mapanlinlang.

Sa isang pahayag, nilinaw ni NTF-ELCAC Executive Director Undersecretary Ernesto C. Torres Jr. na ang tinutukoy na halaga ay para sa Barangay Development Program (BDP)—isang multi-agency na programang pangkaunlaran na ipinatutupad ng mga regular na ahensiya ng pamahalaan, at hindi ng mismong task force.

“Ang P8.08 bilyon ay hindi pondo ng NTF-ELCAC sa paraang inilalarawan ng ilan. Hindi ito discretionary pool, hindi ito pondo ng patronage, at hindi ito ‘ayuda’ na ipinapamahagi kapalit ng pagsunod o pananahimik,” ani Torres.

Ayon kay Torres, bukas ang task force sa pagsusuri at mga tanong na inihain ng Caritas Philippines at ng Episcopal Commission on Social Action, Justice and Peace (ECSA-JP), at iginiit na bahagi ng demokratikong lipunan ang pampublikong pagtatanong sa mga programa ng gobyerno. Gayunman, binigyang-diin niya ang pangangailangan ng katumpakan at wastong konteksto sa pagtalakay sa kalikasan at layunin ng naturang pondo.

Ipinaliwanag niya na ang BDP ay ipinatutupad ng mga ahensiya tulad ng Department of Public Works and Highways, Department of Social Welfare and Development, Department of Agriculture, Department of Health, at Department of Education, bukod pa sa iba. Ang papel ng NTF-ELCAC, ayon sa kanya, ay koordinatibo at integratibo—hindi operasyonal—at hindi ito humahawak o naglalabas ng pondo.

“Ang pagsasama o pag-aakalang ang BDP ay bahagi ng ‘budget ng NTF-ELCAC’ ay malinaw na maling pag-unawa sa istruktura ng pamahalaan at sa mismong programa,” ani Torres.

Mariin ding itinanggi ni Torres ang pahayag na ang pondo ng BDP ay isang “gantimpala para sa kapayapaan,” at iginiit na nilikha ang programa upang itama ang ilang dekadang kapabayaan ng estado sa mga geographically isolated and disadvantaged areas (GIDAs). Ayon sa kanya, sa loob ng maraming taon ay naiwan ang mga komunidad na ito nang walang mga batayang kalsada, paaralan, klinika, sistema ng tubig, kuryente, at suportang pangkabuhayan—mga kundisyong nagbigay-daan sa pag-ugat ng CPP-NPA-NDF at ng armadong insureksiyon.

“Ang BDP ay hindi premyong ibinibigay matapos ang pagsunod. Isa itong corrective intervention—isang huling-habol na aksiyon ng estado upang tugunan ang makasaysayang pagbubukod at pagkukulang sa pamamahala. Hindi ito gantimpala, kundi habol na pananagutan ng estado,” ani Torres.

Binigyang-diin niya na ang mga proyekto ng BDP ay bottom-up at pinangungunahan ng mga komunidad mismo, kung saan ang mga barangay ang tumutukoy sa kanilang pangangailangan, ang mga local development council ang nag-eendorso, at ang mga lokal na pamahalaan ang nagva-validate at nagpapatupad ng mga proyekto. Ito, aniya, ay mga proyektong hinihiling ng mga komunidad—hindi mga kasangkapan ng patronage—at ang maling paglalarawan dito ay binubura ang kakayahan at boses ng mamamayan at ang demokratikong prosesong nagbigay-lakas sa kanila.

Nilinaw rin ni Torres na ang mga proyekto ng BDP ay hindi cash handouts, kundi mga batayan at matagal nang kulang na imprastraktura at serbisyong panlipunan tulad ng farm-to-market roads, mga sistema ng tubig, health stations, paaralan, at elektripikasyon. Ang mga ito, ayon sa kanya, ay mga paunang kundisyon para sa dignidad, akses, at pakikilahok ng mamamayan, at ang patuloy na pagkakait nito sa mga GIDA ay magpapatuloy lamang sa mga inhustisyang kinokondena ng lahat.

Sa usapin ng karapatang pantao, muling iginiit ni Torres na ang mga paglabag ay hindi polisiya, hindi programa, at hindi katanggap-tanggap, at na ang lahat ng alegasyon ay dapat imbestigahan sa pamamagitan ng umiiral na mga mekanismo ng pananagutan. Kasabay nito, nanawagan siya ng mas malawak at tapat na diskurso sa karapatang pantao na kinakaharap din ang mga abuso ng CPP-NPA, partikular ang terror-grooming at tinatawag na “spy-tagging,” na nagdulot ng pananakot at mga pamamaslang sa mga sibilyan.

“Ang anumang kapani-paniwalang balangkas ng karapatang pantao ay dapat kumondena sa mga abuso nang pare-pareho at walang pinipili,” ani Torres.

Nagbabala rin si Torres laban sa mga naratibong sinasadyang paghaluin ang kaunlaran at militarisasyon, at sinabi na ang paglalagay ng tatak na “coercive” sa lahat ng programang pangkaunlaran sa mga dating conflict areas ay sa huli’y nakikinabang lamang ang mga grupong umaasa sa patuloy na kahirapan at tunggalian.

Hinimok niya ang Caritas Philippines at ECSA-JP na palawakin pa ang kanilang pakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng pagkonsulta rin sa mga line agencies at mga lokal na komunidad na humihiling at nagpapatupad ng mga proyekto ng BDP, at binigyang-diin na pinatatatag ng ebidensiya-based na diyalogo ang demokrasya, habang pinahihina ito ng maling paglalarawan.

Muling iginiit ni Torres ang paninindigan ng NTF-ELCAC sa isang kapayapaang makatarungan, inklusibo, at pangmatagalan, at binigyang-diin na ang ?8.08-bilyong pondo ay hindi sandata, hindi gantimpala, at hindi pork barrel o slush fund, kundi pinagsama-samang mga programa upang sa wakas ay maihatid ang presensiya ng estado sa mga lugar na matagal nitong napabayaan.

“Bukas kami sa patuloy na pakikipag-ugnayan upang matiyak na ang katotohanan—hindi disimpormasyon—ang gumagabay sa ating sama-samang pagsisikap na bumuo ng mas mabuting kapayapaang nakaugat sa katarungan,” ani Torres.