GOITIA: MATAGALANG PLANO NG TSINA LABAN SA PILIPINAS

Maaaring umabot sa P1.4 milyon, batay sa paunang pagtataya, ang gastos sa pagkukumpuni ng BRP Datu Magat Salamat matapos itong salpukin ng Coast Guard ng Tsina noong Setyembre 18. Napinsala ang mga rehas, metal na suporta at ilang kagamitan sa ibabaw ng barko habang nagsasagawa ito ng misyon para tulungan ang mga Pilipinong mangingisda sa West Philippine Sea.

Ayon sa Philippine Coast Guard, sinalpok ng CCG-21585 ang BFAR vessel na nasa humigit-kumulang 54 nautical miles mula sa Palawan. Sinabi ng PCG na sinadya ang pagbangga. Itinanggi naman ito ng Tsina. Kinondena ng Department of Foreign Affairs ang insidente, at sinabing walang katwiran ang aksyon ng Coast Guard ng Tsina na naglagay sa panganib sa mga sibilyang tripulante.

Para kay Chairman Emeritus Dr. Jose Antonio Goitia, ang halaga ng pagkukumpuni ay hindi ang pinakamahalagang usapin.

“Ang pinsala sa barko ay agarang epekto lamang. Ang mas seryosong usapin ay ang paglalagay sa panganib sa ating mga kababayan habang ginagamit nila ang kanilang lehitimong karapatan sa sarili nating karagatan,” ani Goitia.

Hindi rin maihihiwalay ang insidente sa mga pangyayari sa Bajo de Masinloc.

Noong Hunyo, kinumpirma ng National Task Force for the West Philippine Sea ang presensya ng isang 6-by-6-meter Chinese floating platform sa loob ng shoal. Nagprotesta ang Pilipinas at kalaunan ay kinumpirma ng NTF-WPS na inalis na ang platform.

Mas nagpapabigat sa usapin ang mga ulat tungkol sa isang 15-taong estratehiya ng Tsina na naglalayong palawakin ang presensya nito sa South China Sea, kabilang ang posibleng pagtatayo ng karagdagang imprastrakturang militar. Gayunman, ang partikular na alegasyon tungkol sa planong pag-okupa sa mga isla ng Pilipinas o pagtatayo ng ikaapat na military installation sa Bajo de Masinloc ay hindi pa pampublikong kinukumpirma ng pamahalaang Pilipinas.

Para kay Goitia, hindi maaaring hintayin ng Pilipinas ang susunod na hakbang bago maghanda.

“Hindi natin kailangang hintayin na sabihin ng Tsina ang susunod nitong hakbang bago tayo maghanda. Tinitingnan natin ang mga nangyayari ngayon. Kung bahagi ito ng mas pangmatagalang pagsisikap na palawakin ang kontrol, kailangang maging matatag ang Pilipinas.”

Sa harap ng ganitong panggigipit, malinaw aniya kung ano ang dapat ipagtanggol.

“Hindi natin isusuko ang ating mga karapatan sa sarili nating karagatan dahil lamang sa panggigipit ng ibang bansa. May karapatang mangisda ang ating mga mangingisda. May karapatang maglayag ang ating mga barko. At may tungkulin ang Pilipinas na ipagtanggol ang sarili nitong soberanya at mga karapatan.”

Sa bawat ganitong insidente, hindi lamang barko ang nasisira. Nalalagay sa panganib ang buhay ng mga Pilipinong nagpapatupad ng karapatan ng bansa sa sariling karagatan. Para kay Goitia, dito dapat maging malinaw ang paninindigan ng Pilipinas: hindi dapat ang panggigipit ang magtakda kung saan maaaring mangisda at maglayag ang mga Pilipino.

Si Dr. Jose Antonio Goitia ay Chairman Emeritus ng Alyansa ng Bantay sa Kapayapaan at Demokrasya (ABKD), People’s Alliance for Democracy and Reforms (PADER), Liga Independencia Pilipinas (LIPI), at Filipinos Do Not Yield Movement (FDNY). Siya ay nagtapos ng Juris Doctor at Doctor of Philosophy (PhD), at may mga advanced degree sa MNSA, MPA, at MBA. (BONG SON)