‘ON CHINA, ONE TAIWAN’ POLICY

HINDI batay sa katotohanan ang “One China’ policy na iginigiit ng Tsina sa world community. Malaki ang iniunlad ng Taiwan sa mga nagdaang panahon. Hindi ito ang pipitsugin at munting probinsya umano ng Tsina. Isa itong economic powerhouse sa Asya na may impluwensiya sa international community.

Tanging Tsina lang ang nagpipilit na kanila ang Taiwan. Walang naniwala sa kanila. Mistulang tanga sila sa usapin sa pandaigdigan pamayanan. Nag-uumpisa ang ilang bansa na manalig sa “One China, One Taiwan” policy. Kinikilala ng mga bansang ito na magkahiwalay ang Tsina at Taiwan. Iyong iba naniniwala na ang Taiwan ang tunay na Tsina at tanging ang Taiwan ang kilala bilang kinatawan ng Tsina.

Kinikilala ng 14 bansa ang Taiwan bilang isang malayang bansa na hiwalay sa Tsina: Belize (mula 1989 hanggang ngayon); Guatemala (mula 1933); Haiti (mula 1956); Holy See (o Vatican City) (mula 1942) Honduras (mula 1985); Marshall Islands (mula 1998); Nauru (1980-2002, ibinalik ang pagkilala noong 2005 hanggang ngayon); Palau (mula 1999 ); Paraguay (mula 1957); Saint Kitts and Nevis (1983); Saint Lucia (mula 1984-1997, ibinalik noong 2007 hanggang ngayon); Saint Vincent and the Grenadines (mula 1981) at Tuvalu (mula 1979).

Sa mahabang panahon, kolonya ng Japon ang Tsina, ngunit kinontrol ito ng Tsina noong 1945 nang natalo ang Japon sa giyera. Dahil sa digmaang sibil kung saan nagtunggali ng pwersa ng Guomindang at Komunista, kinilala ng mundo ang Taiwan bilang bansa na kumakatawan sa Tsina. Dahil ang mas malaking bilang ng mga Intsik ang nakatira sa Tsina at hindi nakuha muli ng Guomindang ang Tsina, kinilala ng mundo ang Tsina at isinantabi ang Taiwan.

Inilatag ng Tsina ang kundisyon na “One China” policy sa sinuman bansa na kumilala sa Tsina. Hindi sila pumapayag na kasama ang Taiwan sa kanilang kikilalanin. Iginiit ng Tsina na lalawigan nila ang Taiwan at kanila itong muling sasakupin at kukunin kahit gumamit sila ng dahas sa isang digmaan. Itinanggi ito ng Taiwan.

Nahahati sa dalawang pangkat ang mga mamamayan ng Taiwan sa usapin ng Tsina. Mayroon grupo na naniniwala ang Taiwan ang kumakatawan sa Tsina at balak nila na muling kunin ang gobyerno sa Beijing. Naniniwala ang kabilang grupo na isang malaya at malakas na bansa ang Taiwan. Kailangan na itong makilala sa buong mundo na hindi ito lalawigan ng Tsina.

Nanalo sa nakalipas na halalan ang grupo na naniniwala na hiwalay na bansa ang Taiwan. Ito ang direksyon ng kasalukuyang pamunuan ng Taiwan. Ipakilala ang Taiwan bilang isang malakas na bansa. Nais ng Taiwan na maging kaanib ng United Nations sapagkat ang pagsali sa UN ang matibay na patunay na isa itong malakas na hiwalay na bansa sa Tsina.

Bagaman, pinilit ng Tsina ang mga hakbang na pumipigil na maging malaya at malakas na bansa ang Taiwan, lumakas ang Taiwan bilang isa sa malaki at makapangyarihang bansa sa Asya ang Taiwan. Isa ang Taiwan sa pangunahing bansa sa buong mundo sa larangan ng teknolohiya sa computer. Mayroon 59 bansa ang mayroon hindi unofficial diplomatic relations sa Taiwan. Kasama ang mga bansa sa European Union, Estados Unidos, Francia, Alemanya, Japon, Rusya, at United Kingdom.

Hindi nakakapagtaka kung bumati si BBM sa bagong halal na pangulo ng Taiwan. Patunay ito ng pagkilala ng Filipinas sa Taiwan kung saan mayroon tayong unofficial diplomatic relations. Maigi at hindi pinansin ni BBM ang bumubulang bibig sa galit ng Tsina.

***

MAY post ang aming kaibigan Philip Lustre Jr. tungkol sa pagkakaroon ng panibagong bidding sa hahawak ng automated midterm elections sa 2025. Maigi rin, ayon sa aming kaibigan, na hindi na pasalihin ang Smartmatic. Linawin ng Comelec ang paninindigan sa Smartmatic.

COMELEC IN A BIND

The Commission on Elections (Comelec) is in a bind whether or not to hold a new public bidding on the automated election service provider firm that it will hire to run the 2025 midterm elections. It held the first public bidding on Jan. 6 this yes, but it did not attract legitimate technology firms to participate mainly due to unclear bidding rules laid down by the poll body.

Despite the magnitude of the contract, as it will cost about P18.8 billion (around $500 million), the public bidding attracted only a single technology firm – Miru Systems of South Korea. Critics raised serious allegations of official incompetence on Miru’s Systems, claiming the Korean firm did not have the track record to deliver automated election services.

Democracy Watch, a global private watchdog, claimed Miru failed to provide adequate automated election services to the 2023 presidential elections in Congo. Argentina earlier discontinued Miru from performing its contractual obligation on the basis of its unsavory track record.

Comelec has disqualified technology firm Smartmatic Philippines, which provided automated election system for the past 15 years, to participate in the public bidding process for the 2025 automated elections. Comelec based its decision on Smartmatic alleged involvement in the bribery raps in the U.S.

Although its disqualification has nothing to do with its handling of the previous automated elections in the Philippines, critics alleged Comelec was merely laying the groundworks for Smartmatic’s return to the scene to handle the 2025 midterm elections.

This could be the reason why legitimate technology firms have refused to participate in the Jan. 6 bidding. They have not come out with any official explanation for their non-participation, but it could be surmised that they were waiting for an official word from Comelec on Smartmatic’s final disqualification.

For its part, Comelec did not declare Miru Systems as winner of the public bidding. It called the Korean firm as “eligible,” a word which escapes definition. The poll body did not make it clear if that mean Miru System is eligible for a new bidding. Neither did Comelec say it is eligible to tackle now the adoption of automated election system for the 2025 elections.

It is a word that could be interpreted in many ways. Besides, a public bidding with a single bidder is no public bidding. It requires the participation of several firms to describe it a successful public bidding.
Meanwhile, other technology firms were waiting for a final word from Comelec on Smartmatic’s disqualification and a change in the bidding rules to mean Smartmatic complete disqualification from the process and the adoption of more open and transparent to entice other technology firms to participate.

It would appear that Comelec has to perform two imperatives: first, disqualify Smartmatic totally from any involvement in Philippine elections; second, reopen the public bidding and adopt changes in the bidding rules to entice other technology firms to participate.

***

Email:bootsfra@yahoo.com