BAHA, PAGGUHO, SENYALES NG PANGANGAILANGAN SA NATIONAL LAND USE LAW — MATUGAS

IPINUNTO ni Surigao del Norte 1st District Rep. Francisco “Lalo” Matugas na ang paulit-ulit na banta ng pagbaha at pagguho ng lupa ay nagpapakita ng pangangailangang magkaroon na ang bansa ng isang komprehensibong pambansang polisiya sa paggamit ng lupa na isinasaalang-alang ang panganib ng mga sakuna sa pagpapasya kung saan dapat itayo ang mga komunidad at malalaking proyekto.

Ginawa ni Matugas, chairman ng House Special Committee on Land Use, ang pahayag habang patuloy ang babala ng mga awtoridad sa panahon hinggil sa posibleng biglaang pagbaha at pagguho ng lupa dulot ng mga pag-ulang nakaaapekto sa ilang bahagi ng Visayas at Mindanao.

“Sa tuwing nanganganib ang mga komunidad dahil sa baha o pagguho ng lupa, muli nating nakikita na ang wastong paggamit ng lupa ay usapin din ng kaligtasan ng publiko,” ani Matugas.

“Hindi natin mapipigilan ang mga bagyo at malalakas na pag-ulan, pero maaari tayong gumawa ng mas maayos na desisyon kung saan tayo magtatayo ng mga bahay, kalsada, paaralan, negosyo at iba pang imprastraktura,” aniya.

Sinabi ni Matugas na layunin ng panukalang National Land Use Act na maglatag ng pangmatagalang balangkas upang pagtugmain ang pagpaplano sa paggamit ng lupa sa disaster-risk reduction, pangangalaga sa kalikasan, agrikultura, pabahay, imprastraktura at pag-unlad ng ekonomiya.

Ayon sa kanya, dapat maging mahalagang konsiderasyon sa pagpaplano ng kaunlaran ang impormasyon hinggil sa mga panganib o hazard, lalo na sa pagtukoy kung aling mga lugar ang angkop para sa mga pamayanan at malalaking imprastraktura.

“Ang mahusay na land use planning ay nangangahulugang hindi lamang ang pangangailangan ngayon ang ating tinitingnan. Bago magkaroon ng development, dapat ding isaalang-alang ng gobyerno kung mananatiling ligtas at sustainable ang isang lugar sa mga darating na taon,” ani Matugas.

Binigyang-diin niya na mananatiling sentro ang papel ng mga lokal na pamahalaan sa pagpaplano para sa kanilang mga komunidad, habang ang isang pambansang balangkas ay makatutulong upang matiyak na ang mga lokal na desisyon sa paggamit ng lupa ay naaayon sa mas malawak na layunin ng bansa sa kaunlaran, pangangalaga sa kalikasan at katatagan laban sa mga sakuna.

Naaprubahan na ng House of Representatives ang bersyon nito ng panukalang National Land Use Act noong May 5, 2026, habang nakabinbin naman sa Senado ang mga kaukulang panukala.

Sinabi ni Matugas na hindi lamang dapat tingnan ang panukala bilang isang batas tungkol sa klasipikasyon ng lupa kundi bilang bahagi ng pangmatagalang estratehiya ng bansa upang makabuo ng mas ligtas at mas matatag na mga komunidad.

“Ang disaster resilience ay nagsisimula bago pa man maitayo ang isang kalsada, subdivision o pampublikong pasilidad. Nagsisimula ito sa pagpapasya kung nagtatayo ba tayo sa tamang lugar,” dagdag ni Matugas.