WASTED BA TALAGA ANG LAKESHORE?

Kapag sinabing “wasted” ang isang proyekto, ang dating ay wala itong naging pakinabang sa publiko. Parang pera lamang ang nailabas, pero walang naibalik na halaga sa mga mamamayan.

Pero bago natin tawaging sayang ang isang development, kailangan muna nating tingnan ang buong larawan: Paano ito ginagamit? Sino ang nakikinabang? Ano ang naibigay nito sa komunidad? At higit sa lahat, mayroon pa ba itong maitutulong sa publiko?

Sa Taguig Lakeshore, hindi masasabi na wala itong silbi dahil patuloy itong ginagamit para sa health, education, leisure, negosyo at iba pang public functions.

Naging usapin ang salitang “wasted” matapos maglabas si Sen. Panfilo Lacson ng alegasyon tungkol sa P3.713 billion na halaga ng completed, ongoing at suspended DPWH projects sa mga lugar na sinasabing illegal reclamation areas sa Taguig, na natuhog ang Lakeshore.

Tama naman si Lacson. Mahalagang imbestigahan ang mga alegasyon, lalo na kung pera ng bayan ang pinag-uusapan. Kailangang malinaw kung saan napunta ang pondo, paano ito ginastos at kung nasunod ang mga proseso at batas.

Pero dito mahalagang maging patas.

Ang pagkakaroon ng alegasyon o kwestiyon sa isang proyekto ay hindi awtomatikong nangangahulugan na wala nang halaga ang mismong development.

At ito ang puntong binigyang-diin ni Senate Minority Leader Alan Peter Cayetano.

Hindi naman sinasabi ni Cayetano na huwag nang imbestigahan ang mga proyekto. Hindi rin ibig sabihin na dapat isantabi ang anumang tanong tungkol sa paggamit ng pondo.

Ang punto niya: hindi natatapos sa halagang ginastos ang halaga ng isang public development.

Kung may isang lugar na patuloy na ginagamit ng mga tao, may mga serbisyong naibibigay at may potensiyal pang mapakinabangan sa hinaharap, hindi makatarungang basta na lamang itong lagyan ng tatak na “wasted.”

At dito dapat maging maingat sa mga salitang ginagamit sa pampublikong diskurso.

Dahil kapag sinabi mong “wasted,” madaling mabuo sa isip ng publiko na wala talagang napala ang bayan. Na parang walang anumang naitulong ang proyekto. Na para bang lahat ng perang ginastos ay tuluyang nasayang.

Pero ganoon ba talaga ang sitwasyon?

Kung ginagamit naman ang lugar at may mga aktibidad at serbisyong nakikinabang dito, hindi ba mas tama na suriin muna kung ano ang aktuwal na pakinabang bago magbigay ng panghuling hatol?

Ito ang dahilan kung bakit may saysay ang posisyon ni Cayetano.

Hindi niya binubura ang usapin ng accountability. Sa halip, ipinapaalala niya na dapat maging balanse ang pagtingin sa isang kontrobersyal na proyekto.

Accountability, oo. Pero huwag agad hatulan na walang halaga ang isang development.

Pwedeng sabay na gawin ang dalawang bagay.

Pwedeng siyasatin ang mga ginastos sa Lakeshore. Pwedeng humingi ng dokumento. Pwedeng alamin kung may mga paglabag. Pwedeng tukuyin kung sino ang dapat managot kung may mapapatunayang iregularidad.

Pero habang ginagawa ang lahat ng iyon, maaari ring kilalanin ang mga pakinabang na mayroon na ang lugar.

Hindi naman kailangang burahin ang isang public asset dahil lamang may alegasyon na kailangang imbestigahan.

At lalong hindi makatarungang ilagay sa isang kahon si Cayetano na para bang ang pagtatanong niya tungkol sa paggamit o halaga ng Lakeshore ay nangangahulugan na kinukunsinti niya ang anumang posibleng anomalya.

Magkaiba ang pagprotekta sa halaga ng isang public asset at pagprotekta sa anumang maling paggamit ng pondo.

Ang una ay responsibilidad sa publiko. Ang ikalawa ay dapat talagang imbestigahan.

Kaya mahalagang linawin ang puntong ito dahil sa panahon ngayon, napakadaling ma-misinterpret ang isang pahayag kapag inalis sa buong konteksto.

Kapag sinabi ni Cayetano na hindi dapat ituring agad na “wasted” ang Lakeshore, hindi ibig sabihin na sinasabi niyang walang dapat siyasatin.

Ang sinasabi niya ay simple: tingnan natin ang buong larawan.

Tingnan natin ang pera. Tingnan natin ang proseso. Tingnan natin ang mga proyekto. Pero tingnan din natin kung ano ang aktuwal na naibigay nito sa publiko.

Dahil ang tunay na sukatan ng isang development ay hindi lamang kung magkano ang ginastos dito.

Mahalaga rin kung ano ang naging resulta.

Kung may pagkukulang, ayusin.

Kung may iregularidad, imbestigahan.

Kung may dapat managot, papanagutin.

Pero kung may pasilidad o development na maaari pang magsilbi sa publiko, bakit natin ito agad tatawaging sayang?

Mas makabuluhan sigurong itanong: Paano pa natin ito mapapakinabangan? Paano pa natin ito mapapahusay? At paano mas maraming ordinaryong mamamayan ang makikinabang?

Kaya sayang nga ba talaga ang Lakeshore?

Hindi kung patuloy itong nagsisilbi sa publiko at may ginagawa para mas mapakinabangan pa ito.

At sa puntong ito, may halaga ang paalala ni Cayetano: huwag nating hayaang ang isang lehitimong imbestigasyon ay maging dahilan para balewalain ang aktuwal na pakinabang ng isang public asset.

Dahil ang accountability ay hindi nangangahulugang kailangan nating ituring na walang silbi ang isang development.

At ang pagkilala sa pakinabang ng isang proyekto ay hindi rin nangangahulugang isinasantabi na natin ang accountability.

Pwedeng pareho. Pwedeng imbestigahan ang paggastos habang pinapakinabangan ang proyekto.

Ang tunay na sayang ay kung may public asset na maaari pang magsilbi, pero hinayaan nating hindi ito mapakinabangan.

At marahil, iyon ang punto na dapat pag-isipan bago tayo basta sumang-ayon sa salitang “wasted.”